Schilderen tussen de reuzen van Barbizon

Ik bevind me in de bossen bij Barbizon, het legendarische kunstenaarsdorp in Frankrijk waar schilders als Jean-François Millet en Théodore Rousseau ooit met hun schetsboeken rondliepen. De École de Barbizon maakte van dit plaatsje nabij Fontainebleau een begrip in de kunstwereld. Overal om me heen zie ik gigantische keien – of, in mijn woorden: kleine grijze bergen.

De grijze reuzen van Barbizon, waar kunst en natuur samenkomen.

De grijze reuzen van Barbizon, waar kunst en natuur samenkomen.

Boulderen en schilderen: twee passies, één locatie

Op de vorige camping had ik tijdens de afwas gehoord over deze gigantische stenen. Door deze rotsblokken is Fontainebleau een wereldberoemde bestemming voor boulderaars – klimmers die zonder touw de rotsen bedwingen. Ik knikte alsof ik wist waar ze het over hadden, maar had geen flauw idee. De jongens waren stoer en duidelijk goed getraind. Achteraf viel alles op z’n plek: daarom kon je op de camping losse matrassen huren. Die matten liggen onderaan de keien om hun val te breken. Spectaculair om te zien, maar ik blijf liever met mijn voeten op de grond.
Mijn missie was anders: een plek vinden om te schilderen.

De uitdaging van plein-air schilderen

Ik stond tussen kolossen van steen – rechtop, schuin, liggend, alsof ze in gesprek waren met elkaar. Alsof de tijd hier gestold was. Hoe ga je dit op papier vangen? Dat gevoel van klein zijn tussen reuzen – precies wat de Barbizon School ook probeerde vast te leggen in hun natuurschilderijen.
Het deed me denken aan hoogte fotograferen: ook zoiets wat zelden overkomt zoals je het beleeft. En dan was het ook nog heet. Echt bloedheet. Met overal nieuwsgierige insecten die geïnteresseerd waren in mijn aquarelverf en penselen.

De praktische uitdaging: een schaduwplek op een kei vinden, met zo min mogelijk beestjes en iets wat op een zitvlak leek. Gelukkig had ik mijn fleurige doek bij me voor bescherming tegen de kriebelende ondergrond.

Het schilderproces tussen de rotsen

Ik zat op een kei, precies in de schaduw van overhangende bladeren. Niet comfortabel – eerder een balansoefening, alsof ik elk moment van die steen kon glijden.
Waar begin je met zo’n overweldigend landschap? Wat zet je neer, wat laat je weg? De grootsheid voelde bijna niet te vangen op papier. Grijze massa’s steen, fluoriserend mos, zonlicht dat in vlekken danste op het oppervlak.

Ik besloot te beginnen met kleur in plaats van lijnen. Strakke contouren pasten niet in dit organische decor – hier waren het de tinten, het spel van licht en schaduw, de zachte overgangen die het verhaal vertelden. Mijn penseel danste over het aquarelpapier, terwijl mijn rug protesteerde tegen het zitten op die ongelijke kei.

In de voetsporen van de meesters

Na twee uur voelde ik dat het genoeg was. De dag was lang en mijn lichaam schreeuwde om rust, water en verkoeling. Er wachtte nog een flinke wandeling door het bos naar de bewoonde wereld. Terwijl ik mijn spullen inpakte, vroeg ik me af: zou iemand begrijpen wat ik op papier had gezet zonder dit landschap te hebben gezien? Gelukkig had ik een paar foto’s gemaakt – mijn ankers aan dit bijzondere moment.
Een geruststellende gedachte: ook Millet maakte in de buitenlucht vooral schetsen en studies. Het echte schilderwerk deed hij later in zijn atelier. Dat geeft me een gerust gevoel – ik hoef me niet bezwaard te voelen om morgen nog eens verder te kijken en te schilderen.

De puntjes op de i

De volgende ochtend op de camping, met een bakkie koffie binnen handbereik en mijn mobiel met foto’s voor me op de campingtafel, pakte ik mijn werk van gisteren weer op. Nu kon ik rustig kijken, vergelijken, en de laatste puntjes op de i zetten. Met de foto’s als geheugensteun kon ik de kleuren aanscherpen die door de hitte van gisteren waren vervaagd. Die ene schaduw die precies goed viel, dat contrast tussen het koele mos en de warme steen – nu kon ik het terugbrengen zoals ik het had beleefd.

Eindresultaat

Het was niet de meest perfecte weergave van die imposante rotsen, maar het was wél mijn ervaring van die bijzondere plek. En misschien is dat precies wat plein-air schilderen zo waardevol maakt – het gaat niet om fotorealisme, maar om het vastleggen van een moment, een gevoel, een beleving.

Zelf aan de slag met plein-air schilderen?

Je hoeft niet naar Barbizon om de magie van buitenschilderen te ervaren. Begin gewoon in je eigen tuin of het park om de hoek. Ook daar wachten uitdagingen: wisselend licht, nieuwsgierige insecten, wind die aan je papier trekt. Net als in de bossen van Barbizon leer je om snel te kijken, te kiezen wat belangrijk is, en om te gaan met de onvoorspelbaarheid van de natuur.
Start klein: een bloempot in de ochtendzon, de schaduw van een boom, het spel van licht op je tuinmuur. Elke plek heeft zijn eigen verhaal – je hoeft alleen maar stil te zitten en te kijken. Net zoals Millet dat ook deed.



Vergelijkbare berichten